Letonya’da Eğitim
Perşembe, 22 Ocak 2009 14:36
Eğitimin kısaca tarihi
Letonya doğal kaynaklar bakımından zengin bir ülke değil, dolayısıyla ülkenin geleceği büyük ölçüde en büyük kaynağı olarak görülebilecek olan bilgiye bağlı durumda. Letonya’nın amacı ülkenin tarihi geleneklerini koruyarak dünyadaki yenilikleri ve büyük bilimsel gelişmeleri hızlıca özümseyen bilgi temelli bir toplum yaratmak olabilir. Ülkenin genel bilgi seviyesinin önemli bir öğesi eğitim ve bilim kurumlarının standardı. Bu bağlamda, Letonya’nın karmaşık tarihinden doğan yerleşmiş bir geleneği var. Letonya’da Eğitimin Finansmanı
Letonya’da ilk ve orta öğrenim ücretsiz ve belediye tarafından finanse ediliyor. İlk ve orta okullarda devlet öğretmenlere maaş verirken yerel yönetimler okulun bakımını ve eğitimle ilgili diğer masraflarını karşılıyor. Letonya’daki meslek okulları genellikle devlete veya yerel yönetimlere ait, buna bağlı olarak da eğitim ve bakım masrafları devlet veya yerel yönetimler tarafından karşılanıyor. Letonya devleti devlete ait tüm yüksek öğrenim kurumlarını finanse ediyor. Yüksek öğrenim Kurumu her eğitim alanına sayıda devlet tarafından finanse edilecek belirli bir öğrenci kontenjanı veriyor. Giriş sınavlarını geçen ancak devlet destekli eğitim almaya hak kazanacak kadar yüksek puanlar alamayan öğrenciler ücretlerini ödeyerek eğitim alabiliyorlar. Buna benzer olarak tüm özel yüksek öğrenim kurumlarında da ücretli eğitim veriliyor.
Yüksek Öğrenim
Genel orta öğrenim programını tamamlayan, dört yıllık meslek okulu mezunları ve tüm özel orta öğrenim programlarını tamamlayanlar bir yüksek öğrenim kurumuna girme hakkına sahipler. Eğer bir orta öğrenim sertifikası yurt dışından alınmışsa bu belge öncelikle Letonya’da geçerli olup olmadığının araştırılması için Akademik Bilgi Merkezi’ne verilmelidir. Letonya’da hem devlet tarafından finanse edilen hem de ücretli yüksek öğrenim kurumları mevcuttur. Eğitimleri devlet tarafından karşılanan en yetenekli öğrencileri belirlemek için yüksek öğrenim kurumları bir öğrenci seçimi işlemi yapıyorlar. Bu genellikle bu seçimi yapacak kurumda eğitim örmek isteyen adayların sayısına göre yapılır.(hem devlet tarafından finanse edilen hem ücretli) Resim, müzik ve spor gibi bazı alanlarda bu işlem aynı zamanda öğrencinin genel orta öğretim belgelerinde açıkça belirtilmeyen belirli beceri veya yeteneklere sahip olup olmadığını da kontrol ediyor. Seçim işlemi genellikle bir veya daha fazla giriş sınavını veya orta öğrenim sertifikalarının değerlendirilmesini içeriyor. Sertifikaların değerlendirilmesinde belirli derslerde alınan notlara daha fazla önem verilebiliyor. Bazı durumlarda kabul komitesinin üyeleri ile yapılacak olan bir mülakat da seçim işleminin bir aşaması olabiliyor. Giriş sınavları sadece adayların tüm orta öğrenim sertifikası sahiplerinden ayrılması amacıyla yapılıyor. Dolayısıyla seçim işlemi her zaman bir giriş sınavı içermeyebilir. 2004 yılında Letonya’da çoğu devlete, bazıları da diğer yasal kuruluşlara veya bireylere ait 34 kayıtlı yüksek öğrenim kurumu vardı. Son yıllarda öğrenci sayılarında görülen hızlı artış olumlu bir eğilim. 2001/2002 eğitim yılının başında çoğu(yaklaşık 90 bin) devlet okullarına giden 110 binden fazla kayıtlı öğrenci vardı. Bunların üçte biri devlet tarafından okutulurken geri kalanlar ücret ödeyerek eğitim aldılar. Eğitim ücretlerinin düzenlemesi halen tartışılmakta. Letonya’nın iki tür yüksek eğitim programı var – akademik ve profesyonel (tercümanlar, bankacılar, avukatlar, pilotlar, vs...) Üniversite tipi yüksek öğrenim kurumları hem akademik hem profesyonel eğitim sunarken, “üniversite dışı tip” kurumlar sadece profesyonel eğitim sunuyorlar. Yüksek öğrenimde böyle bir bölümün bulunması öğrenciye araştırma veya profesyonel çalışmak arasında seçim yapma fırsatı veriyor.” Akademik yüksek öğrenim programları üniversite ve master derecesi programlarını içeriyor. Üniversite diploması üç veya dört yıllık eğitim sonucunda verilirken, Master diploması bir veya iki yıl süren yüksek öğrenimin ikinci bölümünün başarıyla tamamlanması ile alınabiliyor. Üniversite veya master dereceleri tıp ve dişçilik alanlarında verilmiyor, ancak tıp veya dişçilik alanında alınan bir diploma master diplomasına eşit sayılıyor. Öğrenciler her akademik eğitim programının sonunda genellikle bir araştırma ödevi sunmak durumundalar (bitirme tezi veya master tezi)