6 Kasım 2010 CUMARTESİ Resmî Gazete
Sayı : 27751 YÖNETMELİK Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından:
YURTDIŞI YÜKSEKÖĞRETİM DİPLOMALARI DENKLİK YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından
alınmış ön lisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarının denklik işlemlerinde
uyulacak usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 - (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (p) bendine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 - (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) AKTS: (Avrupa Kredi Transfer Sistemi) (European Credit Transfer System-
ECTS): Öğrencilerin yurt dışında aldıkları ve başarılı oldukları ders
kredilerinin, bir yükseköğretim kurumundan diğerine transfer edilmesini
sağlayan Avrupa Komisyonu tarafından geliştirilmiş geçerli ve kabul edilen
işlemler bütününü,
b) Başkan: Yükseköğretim Kurulu Başkanını,
c) Denklik: Yurtdışında tanınan bir yükseköğretim kurumundan alınan ön lisans,
lisans ve yüksek lisans diplomalarının Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarınca
verilen ön lisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarına eşdeğer olduğunun
tespit edilmesini,
ç) Denklik belgesi: Denkliği talep edilen diplomanın Türkiye'de hangi alan ve
düzeyde tanındığını gösterir belgeyi,
d) Denklik birimi: Yükseköğretim Kurulu bünyesinde yer alan ve denklik
başvurularının kabulü, incelenmesi ve Kurul kararlarının uygulanmasına yönelik
işlemlerin yapıldığı birimi,
e) Genel kurul: Yükseköğretim Genel Kurulunu,
f) Komisyon: Diploma Denklik Komisyonunu,
g) KPDS: Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavını,
ğ) Tamamlama eğitimi: Denklik verilebilmesi için öğrencinin mezun olduğu
programın içerik bakımından Türkiye'deki eşdeğer programa göre zorunlu görülen
derslerinde eksiklik tespit edilenlerin aldıkları eğitimi,
h) Tanıma: Diplomayı veren yükseköğretim kurumunun, faaliyet gösterdiği ülke
yetkili makamları ve Kurul tarafından akademik derece vermeye yetkili bir kurum
olarak kabul edilmesini,
ı) Seviye tespit sınavı: Denklik verilebilmesi için mezun olunan programın
eğitim düzeyi ve içeriğinin yapılan inceleme sonucu yeterli bulunmaması
durumunda yapılacak sınavı,
i) Uzaktan eğitim: Derslerin bir kısmının veya tamamının aynı ortamda bulunma
zorunluluğu olmaksızın iletişim teknolojileri kullanılarak yapıldığı eğitim
programını,
j) Yürütme kurulu: Yükseköğretim Yürütme Kurulunu,ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Denklik İşlemleri
Başvuru usulü ve aranacak belgeler
MADDE 4 - (1) Denklik başvurusu aşağıdaki belgelerle şahsen ya da posta yolu
ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına yapılır.
a) Ek-1'de sunulan başvuru formu,
b) T.C. kimlik numarası bulunan nüfus cüzdanı fotokopisi,
c) Bir önceki eğitim-öğretime ilişkin Türkiye'den alınan diploma ya da
mezuniyet belgesinin aslı veya belgenin alındığı kurum, noter ya da Türk Dış
Temsilcilikleri tarafından onaylı sureti,
ç) Yurtdışında alınan lise diplomalarının denklik belgesinin aslı veya noter
ya da Türk Dış Temsilcilikleri tarafından onaylı sureti (Türkiye'deki yüksek
öğretim kurumlarında çalışacak yabancı uyruklu öğretim elemanları ile kamu
kurum ve kuruluşları, devlet ve vakıf üniversiteleri tarafından yürütülen
veya desteklenen Ar-Ge projeleri,
TÜBİTAK tarafından koordine edilen uluslararası programlar çerçevesinde
desteklenen Ar-Ge projelerinde çalışacak yabancı uyruklu araştırmacılardan
bu belge istenmez),
d) Denkliği talep edilen diploma veya mezuniyet belgesinin aslı ile noter
ya da Türk Dış Temsilcilikleri tarafından onaylı sureti ve onaylı tercümesi,
e) Denkliği talep edilen yüksek öğrenim süresi içinde alınmış olan tüm
derslerin notlarını ve ders saatlerini gösteren not çizelgesi aslı
(offical transkript), Avrupa Birliğine üye ülkelerden alınan diplomalar
için Diploma Eki aslı (supplement) ve noter ya da Türk Dış Temsilcilikleri
tarafından onaylı tercümeleri,
f) Mezun olunan yükseköğretim kurumuna başka bir yükseköğretim kurumundan
transfer edilen dersler var ise bu dersleri gösterir not çizelgesi (offical
transkript) aslı ve Türk Dış Temsilcilikleri tarafından onaylanmış tercümesi,
g) Denkliği talep edilen yükseköğrenim süresince kullanılan pasaportların
asılları veya giriş-çıkış tarihlerini ve işlem gören sayfaları havi okunaklı
Türk Dış Temsilcilikleri ya da noter tarafından onaylanmış sureti,
ğ) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyeti olmak üzere çift vatandaşlık hakkına sahip olup, orta
öğrenimlerini Türkiye'de tamamlayanlardan, öğrenci seçme ve yerleştirme
sistemi (ÖSYS) yükseköğretim programları ve kontenjanları (ÖSYS) kılavuzunda
yer alan yurtdışındaki üniversitelerde öğrenim gören ve diploma denklik
talebinde bulunanlardan yükseköğretime başlanılan yıl itibarı ile ilgili
yılda ön lisans ve lisans için yerleştirmeye esas olan üniversite
yerleştirme sonuç belgesi.Yabancı uyrukluların denklik başvurusunda
aranacak belgeler
MADDE 5 - (1) Yabancı uyrukluların ön lisans, lisans ve yüksek lisans
diplomalarına denklik başvurusunda bulunabilmeleri için; 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç), (d), (e), (f) bentlerine ek olarak
aşağıdaki koşullardan birini de sağlamış olması gerekir.
a) Türkiye'de üç aydan fazla ikamet izni bulunup, çalışma izni almak üzere
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına müracaat eden yabancı uyruklulardan,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve ilgili kurumlarca denklik belgesi
talebinde bulunulmuş olması,
b) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına geçmek üzere başvuruda bulunanların
bu hususu belgelemiş olması,
üzere sözleşme yapılmış ve sözleşmeleri vize edilerek onaylanmış olması,
ç) Kamu kurum ve kuruluşları, devlet ve vakıf üniversiteleri tarafından
yürütülen veya desteklenen Ar-Ge projeleri ile TÜBİTAK tarafından koordine
edilen uluslararası programlar çerçevesinde desteklenen Ar-Ge projelerinde
araştırmacı olarak çalışacağının belgelenmiş olması.
Diploma denklik komisyonu
MADDE 6 - (1) Diploma Denklik Komisyonu, Yükseköğretim Kurulu Başkanı
tarafından görevlendirilen genel kurul üyelerinin birinin başkanlığında
ve genel kurul tarafından seçilen öğretim üyeleriyle birlikte en az üç
kişiden oluşur. Komisyon gerektiğinde görüş sormak maksadıyla alt
komisyonlar kurabilir.
Diploma denklik talebinin değerlendirilmesi
MADDE 7 - (1) Denklik başvurusunda bulunanlara başvurunun alındığına
dair tarih ve sayı içeren alındı belgesi verilir. Başvuruda eksik
belgeler var ise tamamlanması istenir.
(2) Yönetmelikte öngörülen belgelerle yapılan diploma denklik
başvurusunun ön incelemesi 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve
(b) bentlerindeki hususlara uygunluk yönünden denklik birimi elemanları
tarafından yapılır ve bir ön inceleme raporu hazırlanarak Komisyona
sevk edilir. Diploma denklik incelemesi Komisyonca 8 inci maddenin birinci
fıkrasının (c) bendi, ikinci fıkrası ve 9 uncu maddelerine uygunluk
yönünden yapılır. Komisyon tarafından yapılan inceleme sonucu
hazırlanan rapor Yükseköğretim Yürütme Kurulunda görüşülerek karara
bağlanır.
İnceleme ve değerlendirme usul ve esasları
MADDE 8 - (1) Başvurular aşağıda belirlenen ilkeler çerçevesinde
incelenir:
a) Belgelerin asıl ve gerçeğe uygun olup olmadığı, üzerinde kazıntı,
silinti ve benzeri tahrifatın bulunup bulunmadığı,
b) Belgelerin başvuran kişiye ait olup olmadığı,
c) Diplomayı veren yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı
programın öncelikle faaliyet gösterdiği ülke yetkili makamlarınca
diploma vermeye yetkili bir kurum olarak tanınması, akreditasyon ya da
kalite güvencesi kuruluşları tarafından akredite edilmiş olması
ve Kurul tarafından tanınması halinde; denkliği talep edilen
yükseköğretim programının eğitim düzeyi, mezuniyet için gereken
ulusal kredi ve/veya AKTS toplamı, kazanılması gereken bilgi, beceri
ve yetkinlik açısından Türk yükseköğretim programına eşdeğer olup
olmadığı, Türk yükseköğretiminde aynı veya benzer bir program bulunmuyor
ise bu bentte sayılan diğer şartların sağlanması halinde eğitim düzeyi
açısından Türk yükseköğretimine eşdeğer olup olmadığı incelenir, unvan
kullanılması gerektiği durumlarda Yükseköğretim Kanununun 43 üncü maddesi
gereğince inceleme yapılır.
(2) Komisyonca gerekli görülmesi halinde diplomanın uluslararası
düzeyde veya ikili anlaşmalarla tanınan bir üniversiteden alınmış olmasına
rağmen mezuniyet diploması ve diğer belgelerinin gerçek olup olmadığı,
eğitim programının türü, niteliği, düzeyi konusunda başvuru sahibinden,
ilgili yükseköğretim kurumundan veya ilgili ülke yetkili makamlarından 4
üncü maddede belirtilen belgeler dışında da bilgi ve belge istenebilir.
İnceleme sonucu yapılacak işlemler
MADDE 9 - (1) Yapılan inceleme sonucunda;
a) Diplomanın alındığı kurumun ilgili ülke makamları ve YÖK tarafından
tanınmış bir kurum olduğu, eğitimin yapıldığı programın benzeri Türk
yükseköğretim programına denk olduğu, eğitim düzeyi ve öğrenim alanı
açıkça tespit edilenlere mezun olduğu düzeye göre ön lisans denklik belgesi,
lisans denklik belgesi veya yüksek lisans denklik belgesi
verilir.
b) ÖSYS Kılavuzunda yer alan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının
kılavuzda yer alan programlarına Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi
(ÖSYM) tarafından yerleştirilen öğrencilerin alacakları diplomalara 8 inci
maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca yapılacak inceleme
sonucunda denklik belgesi verilir.
c) Mezun olunan lisans programının Türkiye'deki eşdeğer programa göre
alınması zorunlu görülen derslerinde eksiklik tespit edilenlere;
Türkiye'deki bir üniversitede tamamlama eğitimine tabi tutularak bu
dersleri almaları ve başarılı olduğunu belgelemeleri halinde
denklik belgesi verilir. Tamamlama eğitimine katılmak isteyen öğrencilerin
hangi üniversitelerde bu eğitimi alacakları, tamamlama eğitiminin
süresi ve öğrencinin almak zorunda olduğu dersler Komisyonca belirlenir.
Bu amaçla gerektiğinde konunun uzmanı kişilerden oluşan alt komisyonlar
kurulabilir.
ç) Mezun olunan lisans programının eğitim düzeyi ve içeriğinin yeterli
bulunmaması durumunda, başvuru sahibi usul ve esasları Kurul tarafından
belirlenen seviye tespit sınavına tabi tutulur.
1) Seviye tespit sınavı öğrenim süresince kazanılması gereken en az
bilgi düzeyinin tespitine yönelik olup, başarılı olabilmek için gereken
asgari puan 100 üzerinden 50'dir. Seviye tespit sınavları ihtiyaç
durumuna göre Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek üniversitelerin
ilgili bölümleri veya ÖSYM tarafından Yükseköğretim Kurulunca belirlenen
tarihlerde ve yılda en az bir kez yapılır.
2) Hukuk, tıp doktorluğu, diş hekimliği, mühendislik ve öğretmenlik
alanında hangi ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından alınan
diplomaların denklik işleminin seviye tespit sınavında başarılı olma
şartı aranmadan yapılacağı Genel Kurul tarafından belirlenerek
resmi internet sitesinde ilan edilir.
3) Eczacılık alanındaki diplomaların denklik işlemlerinde: Yapılan
denklik incelemesi sonucunda eğitim düzeyi, süresi ve mezun olunan
programın Türkiye'deki eşdeğer programa göre alınması gereken zorunlu
derslerinde eksiklik bulunmadığında, Kurulca belirlenecek eczacılık
fakültesinde oluşturulacak bir jüri önünde ilmi hüviyetini ispat etmesi
sonucunda denklik belgesi verilir. Yapılan denklik incelemesi sonucunda
eğitim düzeyi, süresi ve mezun olunan programın Türkiye'deki eşdeğer
programa göre alınması gereken zorunlu derslerinde eksiklik bulunanların
ise Kurulca belirlenecek eczacılık fakültesinde zorunlu eksik derslerin
ve eksik olan sürenin tamamlatılarak mesleki bilgiyi ölçen bir sınavın
Kurulca belirlenecek eczacılık fakültesinde oluşturulacak bir heyet
tarafından yapılması sonucunda denklik belgesi verilir.
4) Öğretmenlik alanında alınan diplomalar değerlendirilirken, alan
bilgisi yetersiz görülenler seviye tespit sınavına tabi tutulurlar.
Alan bilgisi yeterli görülen ancak öğretmenlik formasyon eğitiminin
yetersiz olduğu sonucuna ulaşılan diplomalar için, ilgili alanda diploma
denklik belgesi düzenlenerek bu belgenin üzerine "Bu belge sahibi
adına yukarıda belirtilen alanda öğretmenlik belgesi düzenlenebilmesi
için, ilgilinin öğretmenlik meslek bilgisi alanında yapılan seviye
tespit sınavında başarılı olması gerekmektedir." şeklinde şerh konulur.
Seviye tespit sınavında başarılı olanların denklik belgelerinde yer alan
bu şerh kaldırılarak öğretmenlik alanını da içeren yeni bir denklik
belgesi verilir.
d) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışındaki yurt dışı üniversitelerin
yabancı dil ve edebiyat programları, bu dillerin öğretmenlik programları
ile mütercim-tercümanlık programlarından alınan diplomaların denklik
işlemi, mezun olunan program ülkenin ana dili ile aynı değil ise başvuru
sahibinin mezun olduğu programla ilgili yabancı dilde KPDS sınavından
yüz üzerinden en az (70) puan veya uluslararası geçerliliği bulunan
sınavlardan eşdeğer kabul edilen puan almış olması şartı aranır.
e) Yapılan inceleme sonucu denkliği talep edilen yükseköğretim programının
Türk yükseköğretim programına eşdeğer görülmemesi halinde diploma denklik
talebi, gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilir.
f) Diploma alınan programın Türkiye Cumhuriyetinin varlığı ve bağımsızlığı
ve milletin ve ülkenin bütünlüğü ve bölünmezliği aleyhinde unsurlar
taşıması halinde alınan diplomalara denklik verilmez.
g) Belgelerin asıl ve gerçeğe uygun olmadığı, üzerinde tahrifat yapıldığı
ve belgelerin kişiye ait olmadığı tespit edildiğinde denklik işlemi
yapılmaz ve bu kişiler hakkında yasal işlem yapılmak üzere Cumhuriyet
Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulur.
Uzaktan eğitim denklik işlemleri
MADDE 10 - (1) Uzaktan eğitim programlarından alınan diplomalar; diplomayı
veren yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın öncelikle
faaliyet gösterdiği ülke yetkili makamlarınca diploma vermeye yetkili bir
kurum olarak tanınması, akreditasyon ya da kalite güvencesi kuruluşları
tarafından akredite edilmiş olması ve Yükseköğretim Kurulu tarafından
tanınmış bir kurum olması, bir üst eğitime girişte kabul edilmesi, program
kredi toplamının o ülkedeki eşdeğer örgün öğretim programı kredi toplamına
uygun olması, örgün öğretimde belirlenen program kazanımları ile aynı
programın uzaktan öğretiminin program kazanımlarının uyarlı olması ve
uzaktan eğitim programının ölçme ve değerlendirme sisteminin denetlenebilir
nitelikte olması, yurtdışında yapılan uzaktan eğitimin Türkçe olmaması,
eğitimin yapıldığı programın benzeri Türk yükseköğretim programına denk
olması, eğitim düzeyi ve öğrenim alanının açıkça tespit edilmesi şartları
aranarak, bu Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirildikten sonra kabul
edilir veya reddedilir.
Evrak teslimi
MADDE 11 - (1) Denklik işleminin kabulü ya da reddi halinde evrak
asıllarının birer örneği dosyasında saklanmak üzere alındıktan sonra
ilgilinin başvuru sırasında belirlediği tercih doğrultusunda elden ya da
posta yolu ile teslim edilir. Elden teslim başvuru sahibinin bizzat
kendisine ya da noter veya Türk Dış Temsilcilikleri tarafından düzenlenmiş
vekâletname ibrazı halinde başvuru sahibinin vekiline yapılır.
(2) Başvuru sırasında Kurula verilen onaylı suret ve onaylı tercüme
belgeleri başvuru sahibine iade edilmez ve Kurulca incelemeye esas
belge olarak dosyasında saklanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Tereddütlerin Giderilmesi
MADDE 12 - (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında ortaya çıkan tereddütlerin
giderilmesi ile ilgili olarak Genel Kurul yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 13 - (1) 11/5/2007 tarihli ve 26519 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 14 - (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Yükseköğretim Kurulu
Başkanı yürütür.
Kaynak :
Resmi Gazete : http://rega.basbakanlik.gov.tr/main.aspx?
home=http://rega.basbakanlik.gov.tr/eskiler/2010/11/20101106.htm&main=
http://rega.basbakanlik.gov.tr/eskiler/2010/11/20101106-11.htm
